top of page
Ara
  • Yazarın fotoğrafıgörkem babayiğit

Kişilik Bozuklukları

Kişilik bozuklukları, insanın davranışlarında uzun süreli bozukluklara sebep olan, çevresel

veya kalıtsal faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilen hastalıklardır. Kişilik bozukluğu tedavi

edilmediği sürece hastayı iş hayatında, aşk hayatında, sosyal yaşantısında ve günlük en basit işlerinde bile etkileyecektir. Kişilik bozukluğu olduğu bilinen veya kişilik bozukluğundan

şüphelenilen kişide ilk dikkat edilmesi gereken husus kişinin çocukluğudur. Çünkü yetişkin

dönemlerinde kişilik bozukluğu yaşayanlar genelde çocukluklarında türlü travmalara maruz

kalmıştır. Bilinçaltlarına işleyen bu travmalar büyüyünce farklı bir kişilik geliştirmelerine

sebep olmuş dolayısıyla bu da kişili bozukluklarını getirmiştir.


Depresif Kişilik Bozukluğu: Bu kişilik bozukluğunda olan kişiler sürekli melankolik bir ruh

hali içindedirler. Karamsarlık, özgüven eksikliği, olaylara sürekli kötü açıdan bakma, kendine

acıma eğilimi belirgin özelliklerindendir. Depresif kişil bozukluğu olan hastalar çocukken

anne/baba kaybı veya anne/baba yetersizliği görmüş olabilirler. İlaçlarla hormonların kontrol

edilmesi suretiyle veya psikoterapi yöntemiyle tedavi edilir.


Paranoid Kişilik Bozukluğu: Bu kişilik bozukluğunda hasta, adı üzerinde paronayaklık

özellikleri gösterir. İnsanların hareketlerinde sürekli bir kötü niyet arar; hiç kimseye

güvenemez, hiçbir yakın arkadaşı veya sırdaşı yoktur. İlaç ve psikoterapi birlikte kullanılır.


Pasif-Agresif Kişilik Bozukluğu: Kişilik bozuklukları arasında belki de en tehlikeli ve fark

edilmesi en zor olandır. Bu kişilik bozukluğunda hasta açık açık olmasa da kolay

anlaşılmayacak şekilde yapılacak işleri engelleme, erteleme, özgüvensiz gibi gözükme gibi

özellikler gösterir. Öfkesini bu şekilde dile getirir. Pasif-Agresif kişilik bozukluklarında

mutlaka psikoterapi gereklidir. 


Saplantılı (Obsesif) Kişilik Bozukluğu: Kişilik bozuklukları arasında maruz kaldığı kişiyi

epey yıpratan bir çeşittir. Bu kişilik bozukluğunda kişide aşırı bir mükemmeliyetçilik ve

dedim dedik uygulamalar görülür. Esnek değildir. Gereksiz detaylarla uğraşarak işlerin

bitirilmesini engeller ve kendi kendisini de sıkıntıya sıkar. Kişilik bozuklukları arasında

kalıtımsal olarak en kolay geçendir. İlaç ve psikoterapi bir arada kullanılabilir.


Narsistik Kişilik Bozukluğu: Kişilik bozuklukları arasında hastanın kendisine olumlu

bakmasına sebep olan tek çeşittir. Fakat bu olumluluk iyi anlamda değildir. Narsistik kişilik

bozukluklarında kişide aşırı bir kendini beğenme ve aşırı bir özsaygı görülür. Kendilerini

diğer bütün insanlardan üstün görürler, bir çocuk gibi sürekli takdir edilmek isterler.

Psikoterapi ile tedavi edilir fakat kişilik bozuklukları arasında en zor tedavi edilendir. 


Histrionik Kişilik Bozukluğu: Kişilik bozuklukları arasında kadınlarda yaygın olarak

görülen bir çeşittir. Olayları abartma, aşırı hareketlerle sürekli ilgi odağı olmaya çalışma

eğilimi vardır. Dikkat çekmeyi severler ve dış görünümlerine aşırı bir şekilde dikkat ederler.

Psikoterapi ile tedavi edilebilir.


Şizoid: Şizoid Kişilik Bozukluğu teşhisi, yaşam boyunca sosyal çekingenlik gösteren

hastalara konur. İnsan ilişkilerinde donuk, kısıtlı, içe dönük, tuhaf, kapalı, izole ve

yalnızdırlar. Yakın ilişkilere girmez ve girmekten zevk almazlar. Genellikle gün boyu tek bir

konuya odaklanır ve o konuya takılarak başka hiçbir etkinliğe katılmaz. Sırdaşları ve

arkadaşları yoktur. Cinsel etkinlikleri ya hiç yok ya da çok azdır. Ne övülmekten ne

yerilmekten etkilenmez. Duygusal tepkisizlik, soğukluk, ilgisizlik, tekdüze duygulanım,

yaşamdan kopukluk hakimdir. Sessiz, uzak, güncellikten habersiz, kimseyle yarışmayan, pasif kişilerdir. Hiç evlenmeyebilirler. Kendileriyle ilgili projelerden çok, evren, din, felsefe, açlık, astronomi, zooloji gibi konularda tuhaf projeler üretirler.

Tedavisi: Genellikle tedavisi Paranoid Kişilik Bozukluğuyla aynıdır. Ancak Şizoid Kişilik

bozukluğunda Grup terapisi de kullanılabilir. Gruba alışınca grup arkadaşlarını önemser ve

izolasyondan uzaklaşabilir.


Borderline kişilik bozukluğu: Benlik algısı ve duygulanımda tutarsızlık, belirgin dürtüsellik,

otomatik ve ölçüsüz çabalar gösterme, bir şeyi ve ya kişiyi gözünde aşırı büyütme ve göklere çıkarma ve yerin dibine batırma tarzında gidip gelen tutarsız kişilerarası ilişkiler, para harcama, cinsellik, madde kullanımı ve çılgınca araba kullanma gibi sonu zarar veren

dürtülerin en az ikisini şiddetle yapma, yineleyen intihar davranışları, çevresindekilere

kendini öldürmekle ilgili gözdağı verme, boşlukta olma, öfke, hırçınlık, kavgacılık, hiddet ve

kimi zaman paranoid düşünceler taşıyan kişiler için borderline diyebiliriz. Psikoterapi ile

tedavi edilir.


Çekingen kişilik bozuklukları: Hastalar eleştirilmekten, beğenilmemekten yoğun bir korku

duyduğu için kişilerarası ilişkilerden kaçınırlar. Kendisini yetersiz bulan, tercih edilmeyen,

çekiciliği olmayan, herhangi bir özelliği olmayan, yeteneksiz, beceriksiz olarak tanımlarlar.

Yeni birisiyle tanıştıklarında hemen ketlenirler. Mahçup düşme korkuları çok yoğundur.

Yalnız kalmayı tercih eder ve sevildiğinden emin olmadıkça asla kişiler arası ilişkilere

yanaşmazlar.

9 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Depresyon

Comments


bottom of page